« إِنَّا هَدَيْناهُ السَّبيلَ إِمَّا شاكِراً وَإِمَّا كَفُوراً » « 1 » . در واقع ، ما انسان را به راه ( درست ) رهنمون شديم ؛ حال ، او يا سپاسگزار است يا ناسپاس . و نيز مىفرمايد : « وَهَدَيْناهُ النَّجْدَيْنِ » « 2 » . او را به هر دو راه هدايت كرديم . از سوى ديگر ، عقل اين امكان را پذيرا نيست كه خداوند دستور به انجام گناه بدهد و آن گاه به خاطر انجام گناه ، كيفر برساند . اين كار از عادىترين مردم نيز بعيد است ، چه برسد به خداوند عدالت‌گر و الا مرتبهء ستوده از هر نقص ؛ كه از گفتار مشركان و ستم‌كاران و الا و برتر است . شاه فرياد زد : نه ! نه ! امكان ندارد كه خداوند انسان را مجبور به گناه كند و سپس او را به خاطر انجام آن گناه كيفر برساند ؛ اين ستمى آشكار است و خداوند از ستم و تباهى پاك و ستوده است : « وَأَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبيدِ » « 3 » . خداوند نسبت به بندگان ، ستم‌كار نيست .

--> ( 1 ) . سورهء إنسان ، آيهء 3 . ( 2 ) . سورهء بلد ، آيهء 10 . ( 3 ) . سورهء حجّ ، آيهء 10 .